Количество просмотров 458
1 Звезда2 Звезды3 Звезды4 Звезды5 Звезд (2 оценок, среднее: 4,00 из 5)
Загрузка...

1967

АХТЫЛҔАННААХ ОҔО СААС

Ойор тэбэр оҕо сааһын туһунан кэпсиир ГРИГОРИЙ ГРИГОРЬЕВИЧ КОЛТОВСКОЙ. Кини Тоҕус төрүт олохтооҕо. Кэргэннээх, оҕолордоох, сиэннэрдээх. ЖКХ ҕа газооператорынан үлэлиир.

Таһырдьа тохсунньу томороон тымныыта сатыылаан турар кэмэ. Быйыл өтөрүнэн тымныйбатаҕын тымныйда. Олох-дьаһах коммунальнай хаһаайыстыба үлэһиттэрэ “усиленный режим работы” киирбиппит ыраатта. Күнүстэри-түүннэри котельнай турбатыттан хара буруо халлааҥҥа тиийэ харбаһар. Оператор хоһо сып- сырдык, ып-ыраас, арай таска котел үлэлээн күпсүйэрэ эрэ иһиллэр. Мин туран кофе куттабын, сылаас кофе иһэн сырылатабын уонна аа- дьуо журналбын толоробун. “Температура наружного воздуха” графаҕа тохтуубун. Таһырдьа хаһый, туран түннүккэ тиийэбин, штораны сэгэтэн көрөбүн. -45…. -45… ханна эрэ истибит курдукпун… Харахпар оҕо сааһым хатыламмат түгэннэрэ элэҥнээн аастылар… Бүгүн -45 буолбут, сылыйбыт – аҕам түннүгү көрөн туран санарара иһиллэр. Ити мин ийэлээх аҕам үлэлэригэр бараары тэринэ сылдьаллар. Саастарын, саастарын эрэ буолуо дуо, олохторун кырымахтаах хара саһылы иитиигэ анаабыттара. Оччолорго күөл уҥуор Атыыр Тириитигэр звероферма турбута. Биэс уонча саһылтан саҕалаан ахсаанын балтараа тыһыынчаҕа тиэрдибиттэрэ. Пенсияҕа тахсан уурайтарын кэннэ сатаан көрбөккө-истибэккэ саһыллара өлөн-эстэн хаалтара. Онон оҕо сааһым үксэ Атыыр Тириитигэр ааспыта. Айан суола оччолорго күөлү кыйа барара. Сордоҥноох үрэҕи эрийэ буруйа баран Тумуһах таһынан күөлгэ түһэрэ, биир салаата саҥа звероферма аннынан түһэрэ, Хос үрэх диэн ааттанара. Ити үрэхтэргэ муосталар бааллара, саастаах өттө өйдүүллэрэ буолуо. Дьэ мин ити суолунан, муостаннан элбэхтэ төттөрү таары сүүрбүт киһибин.
Сайын оҕо сылдьан оҕуһунан обрат таһар этибит. Сүүнэ улахан Мээрсээн диэн ат оҕус баара. Сымнаҕас баҕайы майгылааҕа. Мииннээрибит тобукка таптайдахпытына тобуктаан биэрээччи. Арай биирдэ убайбынаан таратаайканнан обрат тиэйэн иһэбит. Тумуһах муостатын ааһааппытын кытары атыыр оҕус иһэрин көрдүбүт. Убайым “куот” диэн хаһыытыыр. Хаалан иһэбин, арай көрбүтүм – атыыр оҕуһум миигин сырсан барда! Бүтүөнчүк аҥарынан үүт тутан иһээхтиибин. Кыра да буолларбын куоттахпына сатанар диэн өйдөөтүм быһыылааҕа, ытыы ытыы куотуу буолла. Сүүрэн тиийэн таратаайкам кэннигэр түстүм. Арай Мээрсээммит обраттаах таратайканы соспутунан эргийэ баттаата. Муоһун атыыр оҕуска тоһуйда. Дьэ күрдьүөттэһии кытаанаҕа буолла, туйахтарынан-муостарынан буору бурҕаҥнаттылар. Атыыр оҕус түһүнэн кэбистэ, муос тыаһа лис-лас бөҕө буолла. Өр буолбатаҕа, атыыр оҕус бүдүрүйэн ылбыта уонна туора хаампыта. Биһиги “ураа Мээрсээн хотто” диэн ыһыы хаһыы бөҕө түһэрдибит. Тиийбиппитигэр фермаҕа ас буһарааччы Ньукулай “Мээрсээниҥ эйигин, иччитин көмүскэһэн атыыр оҕуһу кытта харсыбыт” диэбитэ.
Фермаҕа уу баһыыта, мас соһуута барыта оҕуһунан буолара. Уот диэн суоҕа, чүмэчи эбэтэр кыраһыын лаампаннан сырдатыналлара.
Детсадка киирэрбин өйдүүбүн. “Сарсыҥҥаттан тэрилтэҕэ бараҕын” диэтилэр. Ол “тэрилтэ диэн тугуй?” диэн ыйыппыппын өйдүүбүн… Детсадка тиийдим, арай Гриша игин дииллэр, миигин ааттыллар диэн син сэрэйдим, фамилиябын өйдүүр суох… Тамара Алексеевна арай иһиттэхпинэ Колтовской диир, кими эрэ ыҥырар да ыҥырар, истибэт дуу иҥин диир… Онтон билтим миигин ыҥырар эбит..дьэ эрэй… Биирдэ Тамара Алексеевна “Гриша папата бэдэр бултаабыт” диэтэ уонна бэдэр ойуутун көрдөрө-көрдөрө бэдэр туһунан кэпсээтэ. Көрдөхпүнэ куоска олорор курдук. Дьиэбэр тиийэн “паапа бултаабыт куоската ханна баарый?” диэн дьоммун күллэртээбитим. Урут понедельникка аҕалаллар, субуотаҕа ылаллар этэ. Хаһан субуота буолуор диэри бэдэр диэн тылы умнан кэбистэҕим дии…Биирдэ сайын дьиэбэр күрээн баран тутуллубутум. Үчүгэйдик мөхтүлэр быһыылааҕа уонна күрээбэтэҕим.
Үһүс кылааска Светлана Ивановна үөрэппитэ. Үөрэхпэр үчүгэй этим, сэттискэ дылы хорошистаабытым. Интернат баара, ити оскуола турар сиригэр. Сэбиэдиссэйинэн бэрт уһуннук Денис Афанасьевич үлэлээбитэ. Маспытын бэйэбит хайытан кыстааччыбыт, хаарбытын бэйэбит баһарбыт, мууспутун бэйэбит киллэрэрбит. Интернат оҕолоруттан Петров Генаны Митясов Кешаны, Сергин Ефимы, Иванов Алешаны үчүгэйдик өйдүүбүн. Кыргыттартан Сивцева Ира, Сергина Аня бааллара. Сайынын кирпииччэ үктээһинэ диэн баар этэ. Оччолорго ыал барыта кирпииччэ оһоҕунан олороро. Атыыр Тириитигэр анал кирпииччэ үктүүр сир баара, кирпииччэ үктүүр уонча дьаамалааҕа. Ыарахан үлэ эбит аны санаатахха. Аны киэһэ дьоммор көмөлөһөн саһыл аһатар этим. Оччотооҕу оҕолор кыра эрдэхпититтэн үлэҕэ үөрэнэн ханнык да үлэттэн толлон турбат этибит. Сүүрүүннэн сылдьаҕын. Хас да сыл кирпииччэ үктээһинин Светлана Николаевна Колтовская салайбыта. Үлэлээн бүтэн баран Бэскэ сөтүөлүү сүүрэччибит. Күһүн лабыкта хомуйуута буолара. Муус тоҥмутун кэннэ ходуу ходуйуута буолара. Мас саһаанныыгын, мутук хомуйаҕын…
Светлана Ивановна, Светлана Николаевна, Елизавета Алексеевна, Василий Егорович, Андрей Николаевич, Николай Афанасьевич, Николай Романович курдук киэҥ билиилээх үрдүк таһымнаах учууталларга үөрэммитим. Оҕоҕо барытыгар тэҥ сыһыаннаахтара. Оҕо сааспар үтүө өйдөбүлү хаалларбыттара.
Аан звоногун тыаһыттан саныы сыппыт санаам ситимэ быһа барар. Номнуо аҕыс буола охсубут. Күнүскү смена оператора Туокка Дьөгүөрэп кэллэ… Таһырдьа -45…

15.02.2021 сыл.
Тыымпы.

Саҥа хаар түспүт күнэ

Раиса

Саамай куһаҕан октябка саҥа хаар түстэҕинэ переменаҕа хаарынан тамныыллар. Оскуолаттан тахсары кэтэһэн туран сэриилииллэр, кытаанах баҕайытык төгүрүтэн баран. Айуу- айа, дьиэҕэ тиийиэххэ дылы ытаан тиийэр этим.

Паарта үрдүгэр «Тустуу»

Друзьянов Н.Н.
Переменаҕа эрэ буолбакка, “сымнаҕас” учуутал уруогун кэмигэр кытта оонньонор оонньуу. Уолаттар эрэ оонньууллар. Тэтэрээт лииһигэр уруһуйданан быһыллыбыт тустууктартан атын туох да наадата суох, сүрдээх азартаах оонньуу этэ.

                             

Тустууктар ааттаах – суоллаах буолаллар. Дьиҥнээх аатырбыт тустууктар ааттарын биэрэбит. Сэбиэскэйдэр, атын омуктар ааттаахтара да умнуллубаттар. Сирэй – сирэйгэ көрүһүннэрэн, тиискин- уоскун оҥостон тэҥҥэ үрэн сирилэтэҕин. Онно үрүү техниката быһаарар оруоллаах. Сорохтор силлиир курдук, сорохтор эмискэ төлө биэрэн, эбэтэр сыыйан уһуннук үрэн бэйэн тустуугун утарылаһааччытын тиэрэ көтөн үрдүгэр баттыы түһэрин ситиһиэхтээххин (туше – ыраас кыайыы). Өскөтүн тус- туспа үрэллэн утарылаһааччыҥ тиэрэ түстэҕинэ эн бөҕөскөр очко бэриллэр. Быраабыла эрдэттэн кэпсэтиллэр. Үксүгэр ыраас кыайыыга дылы буолааччы. Тустуук сиһинэн өҕүллэр гына имитиллээччи, дьэ оччоҕо мөккүөр бөҕө буолар, биир- бииргэ да ыҥырсыы баар буолааччы. Кэпсэтии хайдаҕыттан тустууктары сүүйсүүлээх да турнирдар буолааччылар.

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован.