1947

Парасковья, 1947 с. Баайаҕа, Таатта

Моҕотойу, маттаҕаны вредителляр диэн букатын бой биллэриллибитэ дии. Холкуос ыспыт бурдугун дэлби сиэннэр. Кыргыттарга кытары бэриллэр этэ, сайын устата баччаны бултуугут диэн. Мин 6 кылааска үөрэнэрбэр биэрэллэрин өйдүүбүн. Биhиэнин аҕабыт бултаан биэрэр этэ, ол биhиги, кыргыттар, бытаhыты да кыайан өлөрбөт дьон буоллахпыт. Маттаҕа күтэр курдук буоллаҕа дии, водяная крыса диэн, хортуосканы эҥин булар кыыл, бадарааны, дэлби буору хаhан. Уолаттар оттуу эҥин сылдьан сайыны быhа бултаhаллар этэ. Онтуларын маҕаhыынна туттараллар, кыра, 5 харчы эҥин буолар быhыылаах этэ биирэ. Күтэрэ 2-3 харчынан арыый элбэх этэ диэн өйдүүбүн. Тириитинэн шуба эҥин оҥороллор этэ быhыылааҕа, кимиэхэ эрэ оннук шубалааҕа, чараас эҥин баҕайы этэ. Оччолорго харчы, хамнас диэн суох, ол туттарбыт тириилэрин харчытынан таҥас эҥин ылыналлар этэ. Оннооҕор оччотооҕу учебникка маннык хohоон баара:

Көрүҥ даа, көрүҥ даа, моҕотой түөкүнү,

бурдугу уоппутун ылын даа, тутуҥ! диэн. Дьэ оннук. 60-с сылларга дылы быhыылааҕа. Оннооҕор ол улахан дьон бултаhаллар этэ, харчы инниттэн, чэй, табах ылаары. Табах оччолорго махорка, аны кумааҕы, хаhыат мээнэ көстүбэт, баар дьонугар баар буолар. Сэбирдэх табах диэн баара, сэбирдэҕи хатаран тардаллар. Аҕабыт хаhыаты хаарты саҕа гына суулаан-суулаан баран матыраас анныгар угарын өйдүүбүн. Мин онтон ылан, кыптыыйынан кыраны кырыйан, онон оонньуур эбитим үhү. Оннук күндү этэ хаhыат, кумааҕы.

Өссө отон туттарар этибит, маҕаhыыҥҥа. Дьоннор отон туттаран оҕолорун оскуолаҕа эҥин тэрийэн киллэрэллэр этэ, хамнас диэн оччолорго суох. Арба өссө саас хас оскуола оҕотун аайы 2 саhаан түhэрэллэрэ. Кыргыттарга эмиэ. Аҕабытыныын туруорар этибит. Ити үөрэх кэнниттэн, кирпииччэ иннинэ. Өссө ол төhө эмэ уопсай бэлэмнээбиппит таhынан.