Количество просмотров 102
1 Звезда2 Звезды3 Звезды4 Звезды5 Звезд (Пока оценок нет)
Загрузка...

Чычымахтааҕы оонньуур музейа

Чычымахтаа5ы оонньуур музейа

Саҥа үүммүт 2019 сылга детсадпыт тэриллибитэ 60 сыла. Уон сыллааҕыта, саха бастакы народнай поэта С.Р. Кулачиков-Эллэй оҕолорго анаабыт поэматын аатынан  “Туйаара” детсадпыт  50 сыллаах юбилейын көрсө, оҕолорбутугар анаан “Оонньуур музейын” аспыппыт. Оҕолор онно олус үөрэн-астынан дьиктиргээһин бөҕөтө этэ. Музейы “Күн кыыс” диэн фольклорнай бөлөхпөр дьарыктанар кырачаан кыргыттарбынан, сахалыы ыллатан-туойтаран, астарбытым. Онон оҕолор 3-2,5 сыл бу музейга сүрдээҕин көрөн-истэн иитиллэн, оскуолаҕа киирбиттэрэ. Билигин 8-с кылааска үөрэнэ сылдьаллар. “Оонньуурбут музейа” оҕо-аймахха аанын аспыта

номнуо 10 сыла. Барыта уонтан тахса араас салаа фондалаах:

-Мас оҥоһук оонньуурдар;

-Оҕону сайыннарар оонньуурдар;

-Харыйа оонньуурдара;

-Куукулалар уо.д.а.

Күн бүгүн “Куукула” диэн бырайыагынан үһүс үөрэх сылын үлэлиибин. Ол түмүгэр маҥнай 40-ча куукулалаах эбит буоллахпытына билигин 90-чаҕа тиэттибит. Ол барыта бырайыак быһыытынан акциялары, куукула күннэрин, араас быыстапкалары тэрийии түмүгэр ситиһилиннэ.

“Куукула” бырайыакпыт саамай былыргы куукулатынан 1945 сыллаахха оҥоһуллубут кыракый бэлэх куукула буолар. Кини төбөтө уонна атаҕа эрэ муос. Сүрүн эттигэ баатанан ыга симиллибит куп-кугас өҥнөөх диагональ таҥас. Арай илиилэрэ эрэ арыый сымнаҕастык бааталанан маҥан таҥаһынан бүрүллүбүт. Бу куукуланы Ытык-Күөл олохтооҕо, Чычымахтан төрүттээх медицина ветерана, Васильева Анна Ивановна “Оонньуур музейдаах эбиккит” диэн олох уура сылдьарбытыгар бэлэхтээбитэ. Киниэхэ 1946 сыл сайыныгар бастакы кылааһы бүтэрбитинэн, аҕата маҕаһыынтан атыылаһан бэлэхтээбитин олох уура сылдьыбыт. Онон оонньуур аҕа оҕотугар, оҕо аҕатыгар тапталын 60-тан тахса сыл кэрэһэлээн, олус истиҥ сылаас эйгэни санатар экспонат буолар.

II-с куукула туһунан:

“Оонньуур музейын” фондатыгар ааспыт үйэбит 60-с сылларын бүтүүтэ оҥоһуллубут хоту дойду оҕотун көрдөрөр биир куукулалаахпыт. Кини биһиги Чычымахпытыгар 1959 сыллаахтан үлэлиир дьааһылабыт детсад буолуоҕуттан атыылаһыллыбыт бастакы оонньуурдартан биирдэстэрэ.

Музейга сылдьар дьон оҕо саастарын санаан ахтыһалларыттан элбэҕи истэн билэбит. Холобур, биир көрөөччүбүт кэпсээбитинэн бу куукула соҕотох буолбатах эбит. Иккиэ эбиттэрэ үһү. Кини онон элбэхтик оонньообут буолан, олус үөрэн ахтан аһарбыта. Киниэхэ маннык куукулалар  иккиэ эбиттэр. Биирин таҥаһа оруобуна бу куукула курдук кылгас, иккиһэ эмиэ үкчү эрээри уһун сон эбитэ үһү. Оччотугар хоту дойду кыыстаах уолуттан биһиги музейбытыгар уол оҕо таҥаһа таҥастаах куукула эрэ орпута турдаҕа. Куукула таҥаһын матырыйаала фланель уонна искусственнай мех отделкалаах, кыһыл сиидэһинэн дьураалаах. Онон хоту дойдуга оҕо-аймах кыһын халыҥнык таҥныахтааҕар ыҥырар, сүбэлиир, толору көрдөрөр.

Канаева Анна Николаевна, “Оонньуур музейын” төрүттээччи,

салайааччы. Чычымах с. тохсунньу 2019 с.

 

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован.