Количество просмотров 142
1 Звезда2 Звезды3 Звезды4 Звезды5 Звезд (1 оценок, среднее: 1,00 из 5)
Загрузка...

Амма Аччыгыйа “Сааскы кэм”

Күндү киһи

Аҕа диэн булааччы-талааччы, аска-таҥаска харчы булан аҕалааччы. Ону таһынан уолаттардаах буоллаҕына, олору бэйэтигэр чугастык тутан иитээччи-такайааччы.

Быйыл саха литературатыгар аҕалаах айымньылары аахтыбыт: Алампа «Куоратчытын», Амма Аччыгыйа «Сааскы кэмин», Суорун Омоллоон «Чүөчээскитин», Семен Винокуров «Икки суол төрдүгэр» сэһэнин. Бу айымньыларга баар аҕалартан саамай үтүө санаалаах, дьонугар истиҥ сыһыаннаах аҕанан Микиитэлээх Өлөксөй аҕалара Дьөгүөрдээн буолар. Кини Охотскайга таһаҕас таһар буолан, оҕолоругар аҕыйахта көстөр. Саас уу-хаар тахсыыта дьиэтигэр кэлэр, күһүн от-мас саһарыыта ыарахан үлэтигэр барар. Оҕолор кыра буоланнар, бастаан аҕаларын өйдөөбөттөр. Ханна эрэ барбыта диэн өйдүүллэр. Улахан уол Микиитэ аҕата хайдах курдук ыарахан үлэҕэ сылдьарын кэлин быһаарар. Биирдэ кини сааскы кэрэ киэһэ чалбахха оонньуу сырыттаҕына, ыас хара сирэйдээх, үөрэн мичээрдии сылдьар киһи кинилэр диэки туһаайан соруктаах баҕайытык хааман иһэрин көрөн балаҕаныгар куотар. Суруйааччы аҕалара диэбэт, киһи диэн суруйар. Манан Микиитэ  аҕатын өйдөөбөтүн бэлиэтиир. Бу киһи буоллар кинини билэр эбит, «Микиитээ!» диэт, бобута кууһан сыллыыр-ууруур. Бу киһи олус да күндү киһи буоларын кылгас сайын устата көрдөрөр, күһүн барарыгар сайыһыннарар буолар. Хайдах эрэ аҕалара кинилэргэ дьыл кэмин курдук, кэрэ саас кэлиитэ, айылҕа тыллыыта аҕалара кэлиитин, күһүн от-мас хагдарыйыыта, кыһын чугаһыыра аҕалара барыытын кытта сибээстээх курдуктар. Аҕалара кэллэр эрэ бары үөрэ түһэллэр, бардаҕына бэл балаҕаннара кураанахсыйа түһэр. Төһө даҕаны ырааҕын иһин санаатынан дьонун харыстыы, араҥаччылыы сылдьара көстөр. «Чыычаахтарыам, аны саас улахан дьон буолан тоһуйаарыҥ!» диэн алгыыр.

Онон бу ыалга аҕалара  күндү, сүрүн киһи буолара санааларыттан, саҥаларыттан, айымньыга ойууланар айылҕаттан кытта көстөр. Төһө даҕаны дьадаҥытык олордоллор, бэйэ-бэйэлэригэр истиҥ сыһыаннаахтара, дэлэгэй-холку майгылаахтара ойууланар. Дьөгүөрдээн курдук аҕалар олохпутугар уонна литературабытыгар элбэх буоллуннар.

 

Камила Касьянова, Нам улууһун Е.М.Ларионов аатынан Салбаҥ орто оскуолатын 6 кылааһын үөрэнээччитэ